Przyznam szczerze, że nie miałem w planach pisać tego felietonu. Nie myślałem, iż znajdzie się wydarzenie, które mnie pchnie do popełnienia tego czynu… Co więcej, kiedy zaczęły się ferie na mojej uczelni, nie spodziewałem się, że bez mojej ukochanej grupy zaznam bajecznej rozrywki i będę się śmiał niczym dziecko… A jednak! Muszę przyznać, iż ostatnie dni utwierdziły mnie w przekonaniu, że dziwne rzeczy chodzą po ludziach.

Powodem obezwładniającej i przemierzającej różne komory zastoju w mojej szarej, mózgowej materii radości stało się tłumaczenie Starcrafta II na język polski. Pisząc ten felieton czuję się nieco jak piekielnik, gdyż nigdy nie spodziewałem się, iż przyjdzie mi tak otwarcie krytykować Blizzard Entertainment.

W końcu, na co niby miałbym „psioczyć”? Tryb single player (tryb dla pojedynczego gracza) zapowiada się bardzo interesująco, zaś multiplayer (tryb dla wielu graczy) zapewne dorówna poziomowi prezentowanemu przez wcześniejsze gry amerykańskiego studia. Nie przeszkadza mi również, w przeciwieństwie do wielu osób, brak LAN-u, czy ciągnące się w nieskończoność prace nad Battlenetem 2.0.

Jestem przecież świadomy, że zrobienie dobrej gry wymaga czasu… Mógłbym też rozwodzić się nad grafiką, czy dźwiękiem, ale skoro są na zadowalającym poziomie to nie widzę najmniejszego sensu robienia tego. Przecież w czerpaniu przyjemności z rozgrywki nie chodzi o delektowanie się smaczkami audiowizualnymi, choć oczywiście są one przyjemne, lecz o czystą, porażającą i „wywracającą mosznę na plecy” (cytując pewien program stacji Hyper) grywalność.

Kiedy dowiedziałem się, iż Starcraft II będzie w pełni spolonizowany, cieszyłem się. Miałem w pamięci bardzo dobre, moim skromnym zdaniem, tłumaczenie Warcrafta III. Mogę nawet powiedzieć, iż o wiele bardziej podobała mi się polska wersja tego tytułu, aniżeli jej anglojęzyczna odpowiedniczka. Mimo, iż dla wielu z was było zapewne odwrotnie to ja będę uparcie obstawał przy swoim. Każdy ma w końcu prawo do własnego zdania.

Miałem nadzieję, że do prac nad lokalizacją Starcrafta II przystąpią profesjonaliści, osoby, które będą wiedziały jak zastąpić nazwy jednostek, teksty i inne elementy gry polskimi odpowiednikami tak, aby zachować naturalny klimat uniwersum. Ostatecznie – przecież tylko o to chodzi. Gra ma po przetłumaczeniu zostać tą samą grą, ma tak samo działać na graczy jak jej odpowiedniki w innych językach.

Liczyłem też na to, że uznanie polskiej sceny graczy za wartą odrębnej wersji językowej będzie początkiem poważniejszego postrzegania Polaków przez Blizzard Entertainment. Nie ukrywam także, iż z praktycznego punktu widzenia, lokalizacja Starcrafta II podnosiła szansę na pełne zrozumienie kampanii oraz, co ważne, obniżenie ceny gry na naszym rynku (polska wersja językowa mogłaby być sprzedawana w polskiej cenie, bo poza obywatelami naszego kraju nikt inny by jej nie używał).

Szczerze liczyłem, iż tak właśnie będzie. Jednak teraz, kiedy mam przed oczyma konkretne przykłady tłumaczeń, zaczynam odczuwać wątpliwości. Momentami opadają mi nawet ręce. Nie chciałem się jednak czepiać, bo moje odczucia mogą wynikać z tego, że od dłuższego czasu siedzę w angielskiej wersji językowej uniwersum Starcrafta. Myślałem, że może po prostu się przyzwyczaiłem i teraz trudno zaakceptować mi nowy język gry. Byłem także świadomy, że dla Polaków angielskie wersje brzmią „bajerancko”, gdyż bardzo często używamy ich jako odrębnych słów, nie przyporządkowując im tłumaczenia.

Dlatego byłem w stanie przeżyć Piekielnika, Wartownika, Karakana, a nawet Komorę Zastoju. Nie przeszkadzały mi te nazwy, mimo że z mojej perspektywy brzmią co najmniej głupio i śmiesznie.  Kiedy jednak zobaczyłem najnowszy wymysł ekipy lokalizacyjnej, Rekieterów Raynora, coś we mnie pękło. Moja wiara w powodzenie lokalizacji Starcrafta II bazuje już tylko na naiwnej wierze, iż obecne nazwy to tak zwany „placeholder” (w potocznej polszczyźnie – zapchajdziura, w bardziej kulturalnej – tymczasowy substytut).

Początkowo nie dowierzałem w to, co napisał do mnie mój redakcyjny kolega, Robert „xrasnolud”. Nie chciało do mnie dotrzeć, że ekipa lokalizacyjna może być na tyle ograniczona, aby dodać do gry, która przecież ma trafiać do mas, nazwę, której znaczenie zna nieliczne grono graczy! Przecież takie dziwne, wyszukane słowa kontrastują z półpoważnymi typu Piekielnik i odrzucają potencjalnego nabywcę! Przynajmniej ja takie odnoszę wrażenie.

Początkową symfonię zaskoczenia i zniesmaczenia zastąpiła jednak ciekawość. Postanowiłem wykorzystać wujaszka Google do odkrycia znaczenia tego, nieznanego mi wcześniej, słowa. Jako ciekawostkę dodam, iż moja przyjaciółka, która w swoim czasie została laureatką olimpiady języka polskiego (w liceum) i obecnie z powodzeniem studiuje polonistykę także nie wiedziała, co to są Rekieterzy. Biorąc pod uwagę fakt, iż posiada ona niesamowity zasób słownictwa, doszedłem do wniosku, że to naprawdę oryginalne słówko. Dobrze, ale co znaczy? Oto definicja z słownika języka polskiego:

„Rekieter - przestępca wymuszający okup od sklepikarzy, właścicieli innych lokali albo napadający dla okupu na podróżnych: Ofiarami trzech rekieterów stali się podróżni autokaru wycieczkowego, jadącego do Turcji.”

Zrozumienie znaczenia tego terminu w żaden sposób nie przybliżyło mnie do zrozumienia, dlaczego został on wykorzystany w lokalizacji. Za Chiny Ludowe i dyktatora Mao nie mogę tego pojąć? Cóż ma wspólnego rebeliant i najemnik, James Raynor z jakimiś przydrożnymi rzezimieszkami? No co?!

Znam fabułę gry całkiem nieźle i wiem, że Raynor nie jest i nigdy nie był rekieterem. Najemnikiem, banitą, zbiegiem, buntownikiem – owszem, ale nie rekieterem. Odnoszę wrażenie, iż polska nazwa jego formacji jest nawet nieco obraźliwa dla samego Jamesa. Zapytacie mnie pewnie, jak ja bym przetłumaczył Raynor’s Raiders. Otóż… może „Najemnicy Raynora”, albo „Rebelianci Raynora” lub chociaż „Flota Raynora”, czy „Oddziały Raynora”. Słownik internetowy ling.pl tłumaczy natomiast słowo „raider” jako: najeźdźca, grabieżca, łupieżca, korsarz, a nawet bombowiec czy komandos.

Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że niemal każde z tych określeń o wiele bardziej pasowałoby do polskiej wersji gry niż rekieterzy. Mi najbardziej przypadłaby do gustu nazwa: „Korsarze Raynora”, gdyż brzmi całkiem normalnie, zgadza się, w moim odczuciu, z fabułą, a na dodatek czyni z Raidersów takich kosmicznych piratów, co dla mnie byłoby ciekawym smaczkiem.

Blizzard zdecydował się jednak na Rekieterów Raynora. Niech im będzie. Zastanawiam się jednak jak przetłumaczą chociażby „Kerrigan’s Brood”? Wydaje mi się, że wymyślą coś w stylu „Wyląg Kerrigan”. A zresztą, nie będę się więcej pastwił nad tłumaczeniami. Niech robią, co chcą.

Zastanawiam się jednak, jak, będąc graczem wychowanym na angielskiej wersji Starcrafta, grać w coś takiego? Obawiam się, iż ja bym nie potrafił. Albo padłbym ze śmiechu przy pierwszym włączeniu gry, albo czułbym się zażenowany.

Dlatego coraz bliżej mi, jak zapewne wielu z was, do rozważenia zakupu angielskiej wersji językowej w Wielkiej Brytanii albo Stanach Zjednoczonych. Oczywiście wszystko zależy jeszcze od tego, czy na polskiej płytce znajdzie się możliwość wyboru języka i od tego, ile mniej będzie kosztować polska wersja od jej angielskiego odpowiednika. Tego póki co nie wiemy, ale ja w międzyczasie rzuciłem kątem oka na Amazon.co.uk i po szybkim przeliczeniu spostrzegłem, że zamówienie wersji angielskiej kosztowałoby mnie w przybliżeniu 150-160 złotych. Zakładając, że polska wersja będzie taka, jak mi się wydaje i nie będzie możliwości wyboru języka, różnica cenowa musiałby wynieść co najmniej 50 złotych, abym się zdecydował na pudełko z PL-ką.

Nie chcę, aby ten felieton brzmiał jak pastwienie się nad tłumaczami. Nie! Nie podobają mi się efekty ich pracy, ale wiem, iż stoi przed nimi ciężkie zadanie, dlatego staram się dać im trochę czasu. Może się zreflektują i poprawią swoje gafy? Ja chciałbym tylko, aby tłumacze wykonali jak najlepszą robotę. Tymczasem, niestety, odnoszę wrażenie, że lokalizacja jest w ręku ludzi, którzy nigdy w Starcrafta nie grali.

Podsumowując, naprawdę cieszę się, że Blizzard dostrzegł polskich graczy i postanowił dać nam polską wersję językową Starcrafta II, obawiam się jednak, że będzie to ostatni produkt tłumaczony na nasz rodzimy język w najbliższym czasie. Jakość tłumaczenia póki co pozostawia wiele do życzenia i może wpłynąć na to, że wielu graczy zamówi angielską wersję językową. W ten sposób dochody ze sprzedaży polskiej wersji będą niskie i kalifornijskiemu gigantowi nie będzie się opłacało polonizować kolejnych gier.

A szkoda… Starcraft II to jedna z niewielu gier, na które mógłbym czekać długo i wydać dużo pieniędzy. I naprawdę chciałbym kupić pudełeczko z PL-ką, ale… Jeśli jakość będzie taka jak do tej pory i nie będzie możliwości wyboru języka to chyba się powstrzymam. Wydam więcej i poczekam dłużej, aby móc cieszyć się rozgrywką!
Głupio tylko trochę będzie, jak okaże się, iż Blizzard zniekształcił swoją grę poprzez tłumaczenie… Tym bardziej głupio, że moim zdaniem prawidłowo dobrana polszczyzna pasowałaby do świata Starcrafta II idealnie…

P.S. Wielkie gratulacje i podziękowania za "analatora", który rozbawił mnie do łez:)